Političke partije u Bosni i Hercegovini su tokom prošle godine prihodovale ukupno 29,1 milion KM, a najveći dio tog novca, čak 20,6 miliona KM, potiče iz budžeta s različitih nivoa vlasti. Ovi podaci objavljeni su u Informaciji o podnesenim godišnjim finansijskim izvještajima političkih partija za 2024. godinu, koju je usvojila Centralna izborna komisija BiH (CIK BiH).
Zabrinjavajući podatak iz izvještaja je da od ukupno 207 registrovanih političkih partija, zakonsku obavezu podnošenja finansijskog izvještaja ispunilo je tek 137 stranaka. Čak 70 političkih partija, što čini 33 posto, nije dostavilo svoje finansijske izvještaje.
Ovaj značajan broj nepredatih izvještaja otvorio je pitanje potrebe za izmjenama Zakona o finansiranju političkih stranaka, a na sjednici CIK-a razgovaralo se o mogućem povećanju kazni za prekršitelje.
“Kazne nisu usklađene sa sadašnjim stanjem, a pogotovo sa visinama kazni koje su propisane Izbornim zakonom. Kazna se kreće od 500 do 10.000 KM, a izmjenama Izbornog zakona minimalna kazna je od 3.000 do 30.000 KM. Visina kazne nije demotivirajuća za prekršioce zakona i zrelo je vrijeme da prodiskutujemo i mijenjamo Zakon o finansiranju političkih stranaka”, izjavio je Suad Arnautović, član CIK-a BiH.
Analiza prihoda političkih partija pokazuje da je nakon budžetskih sredstava, najviše novca prikupljeno od fizičkih lica (3,5 miliona KM) i po osnovu članarina (2,5 miliona KM). Prilozi pravnih lica iznosili su 433.000 KM, prihodi od imovine 670.000 KM, dok su nenovčane donacije (usluge i pokloni) iznosile 370.000 KM. Zaključno s prošlom godinom, ukupne obaveze političkih partija iznosile su 6,9 miliona KM.
Srđan Traljić iz “Transparency Internationala BiH” upozorava da finansijski izvještaji političkih partija često ne odražavaju stvarno stanje finansiranja na terenu, te da stranke uglavnom prijavljuju samo one prihode koje mogu opravdati.
“Ogromna je razlika između onoga što stranke prijave i onoga što mi utvrdimo. Na samo četiri stavke, kao što su oglašavanje preko bilborda, kroz medija monitoring, meta oglase i procjene najvećih predizbornih skupova, utvrdili smo da je razlika 2,6 miliona KM u odnosu na ono što su stranke prijavile”, istakao je Traljić.
On smatra da je riječ o ozbiljnom problemu te da stranke nerijetko izvlače novac iz javnog sektora, što su potvrdili i određeni sudski procesi. Traljić sumnja i u prikaz priloga pravnih lica, navodeći da je iznos od oko pola miliona KM izuzetno mali s obzirom na zakonsku zabranu finansiranja stranaka od strane onih koji posluju s državom.
Na pitanje o efikasnosti povećanja kazni, Traljić smatra da je pooštravanje kazni neophodno, ali da samo po sebi vjerovatno neće riješiti problem. Podsjetio je na povećane kazne za preuranjenu kampanju, za koje se pokazalo da nisu značajno uticale na ponašanje velikih stranaka. “Sve te kazne na kraju će platiti građani”, zaključio je Traljić.
izvor: nezavisne.com
Komentari