Bosna i Hercegovina je, prema posljednjim dostupnim podacima, zemlja sa ubjedljivo najmanjim javnim dugom u regionu. Na kraju 2024. godine javni dug BiH iznosio je 13,7 milijardi KM, što je oko 28 odsto BDP-a.
Za poređenje, Srbija je zadužena pet puta više (76 milijardi KM ili 47% BDP-a), Hrvatska čak sedam puta (96 milijardi KM ili 57,6% BDP-a), dok su Albanija i Sjeverna Makedonija na nivou od 55–56% BDP-a. Čak i Crna Gora, sa javnim dugom od oko osam milijardi KM, ima znatno nepovoljniji odnos – gotovo 57% BDP-a.
Ekonomski stručnjaci ističu da bi ovakav nivo zaduženosti za svaku drugu zemlju predstavljao veliku makroekonomsku prednost, ali da u BiH to nije slučaj zbog neefikasnog upravljanja i političke nestabilnosti.
„Objektivno je javni dug 28 odsto BDP-a. Ali realno su to bačene pare jer nismo u stanju da za 30 godina napravimo auto-put. Hrvatska se prezadužila da napravi auto-puteve i mostove, dok se kod nas krediti uglavnom troše na plate i tekuće troškove“, kaže doktor ekonomskih nauka Ranko Markuš.
On naglašava da zaduživanje ima smisla samo ako se koristi za razvojne projekte od kojih će korist imati i buduće generacije – poput autoputeva, energetskih ili obrazovnih objekata.
Prema podacima Ministarstva finansija i trezora BiH, od ukupnog javnog duga, 9,23 milijarde KM odnosi se na spoljni dug, a 4,5 milijardi KM na unutrašnji dug. Međutim, u ove brojke nisu uključena dugovanja javnih preduzeća iz Republike Srpske, na što je ranije upozoravao i MMF.
Komentari