Bosna i Hercegovina sve više privlači strane investitore, posebno u sektor obnovljivih izvora energije, iako finansijske uslužne djelatnosti i dalje dominiraju u ukupnoj strukturi stranih ulaganja. Agencija za unapređenje stranih investicija BiH (FIPA) potvrdila je značajan porast najavljenih projekata u energetskom sektoru, s očekivanim aktivnostima koje će se realizirati tokom tekuće i naredne godine.
Jedan od istaknutih primjera je Vjetropark Interwind d.o.o. Hadžići, prva vjetroelektrana na području Kantona Sarajevo, koja je puštena u probni rad 2025. godine. Ovu investiciju realizovala je slovenačka kompanija Interenergo, članica austrijske Kelag grupe, što pokazuje konkretne korake ka zelenoj energiji.
Među značajnim investitorima u prethodnim godinama izdvaja se Lidl, čije aktivnosti izgradnje prodajnih objekata nastavljaju i u ovoj godini. U proizvodnom sektoru, austrijska kompanija ASTA Energy Transmission Components GmbH gradi novu halu u Cazinu putem svoje firme ASTA Bosnia d.o.o., dok belgijska kompanija Temex širi proizvodnju građevinskog materijala u Brčko Distriktu, osnovavši Temax Tech d.o.o. Brčko Distrikt. Slovenačka Iskra Tela L d.o.o., nakon pogona u Laktašima, najavila je otvaranje novog pogona u Novoj Topoli.
Podaci Centralne banke BiH (CBBH) potvrđuju značajan rast direktnih stranih investicija (DSI) u Bosni i Hercegovini od 2021. godine. U 2023. godini DSI su iznosile 1.895,6 miliona KM (969,2 miliona eura), što je povećanje od 24,9 posto u odnosu na prethodnu godinu. Iznos DSI u 2023. godini bio je najveći od 2007., odnosno u proteklih šesnaest godina.
Prema preliminarnim godišnjim podacima CBBH, DSI su nastavile rast i u 2024. godini. Neto finansijska pasiva u 2024. iznosila je 2.036,8 miliona KM, što je 8,8 posto više nego u 2023. Od tog iznosa, reinvestirane zarade činile su 1.251,7 miliona KM, odnosno 61,5 posto ukupnih DSI. Iako su preliminarni podaci za period januar – septembar 2024. pokazali blagi pad DSI od 3,4 posto u odnosu na isti period prethodne godine (1.477,4 miliona KM ili 755,4 miliona eura), to je i dalje 32,5 posto više u odnosu na prosječan iznos istog perioda za prethodnih pet godina.
U prvih devet mjeseci 2024. godine, zemlje s najvećim iznosima registrovanog kapitala u Bosni i Hercegovini su: Hrvatska (252,5 miliona KM), Njemačka (240,2 miliona KM) i Slovenija (193,4 miliona KM). Značajna povećanja kapitala (preko 100 miliona KM) registrovale su i Austrija (178,8 miliona KM), Velika Britanija (135,6 miliona KM), Srbija (110,8 miliona KM) i Nizozemska (105,5 miliona KM). Zemlje Evropske unije investirale su 73,5 posto ukupnih DSI u navedenom periodu, što iznosi 1.086,5 miliona KM.
Djelatnosti u okviru kojih je registrovano najviše DSI u BiH u prvih devet mjeseci 2024. godine su “Finansijske uslužne djelatnosti, osim osiguranja i mirovinskih fondova” (388,7 miliona KM), “Trgovina na malo, osim trgovine motornim vozilima i motociklima” (218,9 miliona KM), “Proizvodnja i snabdijevanje električnom energijom, plinom, parom i klimatizacija” (139,5 miliona KM) i “Trgovina na veliko, osim trgovine motornim vozilima i motociklima” (132,6 miliona KM). Značajna povećanja zabilježena su i u sektorima hemijske industrije, rudarstva, prehrambene industrije, telekomunikacija, proizvodnje naftnih derivata, automobilske industrije, te djelatnostima kockanja i klađenja, pripreme i usluživanja hrane i pića, te uredskim, administrativnim i pomoćnim djelatnostima.
Komentari