Bosna i Hercegovina već godinama bilježi negativan prirodni priraštaj, a zabrinjavajuće brojke iz godine u godinu potvrđuju demografski pad.
Samo Federacija BiH je 2024. godinu završila s 4.820 stanovnika manje, a u čak devet kantona zabilježen je veći broj umrlih nego rođenih.
Prema procjenama Ujedinjenih nacija za 2100. godinu, BiH bi mogla izgubiti čak 56 posto svog stanovništva u odnosu na 2025. godinu. Uzete su u obzir stope fertiliteta, mortaliteta i migracija, a slični negativni trendovi očekuju se i širom Evrope, piše Večernji list.
Veliki pad u istočnoj Evropi
Najdrastičniji pad broja stanovnika očekuje se u istočnoj Evropi. Prema procjenama, Ukrajina će izgubiti čak 61% populacije, a slijede Litvanija (-57%), Albanija (-57%), Sjeverna Makedonija (-52%), Moldavija i Latvija (-50%), Srbija (-45%), Hrvatska (-44%), Crna Gora (-48%), Poljska (-49%) i Bugarska (-47%). Pad broja stanovnika očekuje se i u Sloveniji (-23%), Grčkoj (-37%), Italiji (-40%) i Španiji (-31%). Njemačka će, prema istim prognozama, izgubiti oko 16% stanovništva.
Evropska unija je već u 2020. i 2021. godini zabilježila pad populacije, djelimično zbog dodatnih 1,2 miliona smrtnih slučajeva povezanih s pandemijom COVID-19. Godine 2022. zabilježen je kratkotrajan oporavak zahvaljujući dolasku gotovo 4 miliona izbjeglica iz Ukrajine.
Eurostat procjenjuje da će populacija EU dostići vrhunac od oko 453 miliona stanovnika 2025. godine, a zatim će se postepeno smanjivati na oko 420 miliona do kraja stoljeća.
FBiH i dalje bilježi negativan priraštaj
U Federaciji BiH, negativan trend nastavljen je i početkom 2025. godine. Prema podacima Federalnog zavoda za statistiku, u februaru 2025. rođeno je 1.175 beba, dok je preminula 1.821 osoba, što daje negativan prirodni priraštaj od -646. Vitalni indeks za taj mjesec iznosi 65. Također je zabilježeno 581 sklopljen brak i 184 razvoda.
U januaru 2025. rođeno je 897 beba, a umrlo 1.513 osoba, što daje još jedan negativan priraštaj od -616.
Iako je većina kantona pogođena ovim trendom, Zapadnohercegovački kanton bilježi pozitivan prirodni priraštaj zahvaljujući brojnim demografskim mjerama koje se provode u posljednjih nekoliko godina. Ovaj pozitivan trend zabilježen je i tokom 2023. i 2024. godine, kao i u prvom kvartalu 2025.
Masovno iseljavanje dodatno pogoršava situaciju
Osim negativnog prirodnog priraštaja, BiH se suočava i s kontinuiranim iseljavanjem mladih i čitavih porodica, što dodatno ubrzava demografski pad.
Slabi i evropska ekonomija
Depopulacija, prema procjenama američkih stručnjaka, imat će i snažan utjecaj na ekonomiju Evrope. Dok su evropske ekonomije 1960-ih godina činile gotovo trećinu globalnog BDP-a, do 2100. godine njihov udio bi se mogao smanjiti na samo 10%.
S druge strane, nekoliko evropskih zemalja očekuje rast populacije. Tako će, prema procjenama UN-a, Luksemburg do 2100. godine zabilježiti rast od 10%, Francuska 3%, dok će Irska ostati na istom nivou. Rast se očekuje i u Švedskoj (+7%), Ujedinjenom Kraljevstvu (+7%) i Švicarskoj (+2%).
Komentari